حرفه معلمی

گاهی اوقات لازم است معلم بعضی از کارهای کلاس درس رو به دانش آموزان واگذار کند. تعیین نماینده کلاس از جمله کارهایی است که معلم برای مدیریت کلاس درس در غیاب معلم و واگذاری مسئولیت به دانش آموزان انجام می شود. آموزش بعضی مفاهیم که به نظر ساده تر و مهم تر هست را می شود به دانش آموزانی که از لحاظ درسی قوی تر هستند واگذار کرد. این کار برای دانش آموزان جالب هست و برایشان بسیار خوشایند و مورد استقبال است. 

مهم تر از همه این است که گاهی اوقات معلم در وقت کلاس، کار برایش پیش می آید مثلا والدینی وسط کلاس با معلم کار دارند، لذا دانش آموز می تواند در فرصت محدود نقش معلم را در کلاس ایفا کند.

اختلال بیش فعالی 
Attention-deficit
/hyperactivity disorder

 یکی از شایع ترین اختلالات ذهنی در دروران کودکی است.این بیماری معمولا در دوران کودکی تشخیص داده می شود و اغلب تا دوران بزرگسالی ادامه می یابد.  کودکانی که مبتلا به این بیماری هستند 5 تا 12 درصد از کودکان محصل در مدارس را تشکیل می دهند. در سنین کودکی در پسران میزان بیماری 9-2 برابردختران است، اما در بزرگسالان، این نسبت در جنسهای مختلف برابر می شود و در مورد پسران، رفتارهای هیجانی و در دختران، سکوت وانزوا معمولا غالب است.

چند بازی ساده با کودک بیش فعال:

بازی با لیوان آب

یک لیوان آب سر خالی به کودک می دهیم و از او می خواهیم مسافت حدود یک متر را با این لیوان برود و برگردد و مواظب باشد که آب از لیوان نریزد. این بازی تمرکز و برقراری، حفظ تعادل بین دست و پا و چشم کودک مان را قوی می کند و باعث می شود که نوشتن از روی کتاب برای کودک آسان شود. بعد از چند روز، به یک مرحله سخت تر می رویم و از کودک می خواهیم که با همان لیوان آب از سه یا چهار پله بالا و پایین برود.

بازی با برگ کاغذ

برای افزایش تمرکز در خوب گوش دادن و نوشتن دیکته، در کودکانی که این اختلال را دارند، می توانیم از یک بازی استفاده کنیم؛ به این ترتیب که یک برگه کاغذ جلوی دهان مان می گیریم و کلمه ای را به آرامی می گوییم و از کودک بخواهیم آن کلمه را به ما بگوید. دلیل کاغذ گرفتن جلوی دهان، جلوگیری از لب خوانی کودک است. اگر لب خوانی کند، دیگر توجه و دقتی به خوب گوش دادن نمی کند.

این بازی ها، برخلاف ظاهر ساده ای که دارند، برای بچه هایی که دچار بیش فعال، نقص توجه اند، خیلی سخت هستند، چرا که این بازی ها تاثیر مستقیمی روی مغز بچه ها می گذارند و باعث ایجاد تمرکز و تقویت حافظه و دقت آن ها می شوند. معمولا بچه های خیلی زود از انجام این بازی ها خسته می شوند که این خستگی را می توانیم با شاد کردن محیط بازی و فشار نیاوردن به کودک کمتر کنیم. ممکن است کودک وقتی می خواهد برای اولین بار این بازی ها را انجام دهد، متوجه توضیحات شما نشود و حوصله اش برود و اشتیاقی به بازی پیدا نکند. در این شرایط بهتر است شما اول این بازی را انجام دهید تا برای کودک قابل فهم شود. می توانیم از فرزندان دیگر در خانه یا دوستان کودک یاری بگیریم و به صورت نوبتی این بازی ها را انجام دهیم.

راه رفتن روی جدول

با کودک خود به کوچه بروید و از او بخواهید، مسافتی را روی جدول کنار کوچه یا خیابان راه برود و دست های خود را باز نگه دارد، در این بازی تاثیر بازی درمانیبر بیش فعالی قابل لمس خواهد بود و کمک زیادی به حفظ تعادل بدن و تمرکز او دارد.

بازی فوت کردن شمع

از کودک می خواهیم، شمعی را که روشن کرده ایم فوت کند، بدون خاموش شدن شعله، یعنی فقط شعله شمع حرکت کند ولی خاموش نشود. این بازی هم ممکن است مثل بازی های دیگر برای بچه ها سخت باشد ولی کودک شما با تمرین و تشویق موفق به انجامش می شود.

بازی با توپ تخم مرغی

یک توپ تخم مرغی را روی میزی به طول تقریبا یک متر بگذارید. خود شما در یک طرف میز و کودکتان سمت دیگر میز بنشینید و این توپ را با کمک فوت کردن به سمت مقابل هدایت کنید، طوری که توپ به جای دیگری نرود و اگر هم رفت، با کمک فوت آن را به مسیر درستش برگردانید.

ضرورت ورزش برای کودک بیش فعال

همانطور که می دانید یکی از نشانه های بیش فعال در کودکان بی قراری است. اگر تا به حال با یک کودک بیش فعال مواجه شده باشید، حتما متوجه شده اید که نمی توانند چند دقیقه سرجایشان بنشینند و دائما توی صندلی شان وول می خورند. طبیعی است که ورزش کردن راهی برای آزاد کردن این انرژی های نهفته در کودک است و در کنار دارو و رفتار درمانی می تواند به بهبود وضعیت فرزندتان کمک کند. علاوه بر این ورزش کردن کودکان بیش فعال باعث بهبود عدم توجه، تکانش گری و مهارت های اجتماعی این بچه ها می شود.



ورزش های مناسب برای کودکان بیش فعال

دوچرخه سواری، شنا، فوتبال، ژیمناستیک، پینگ پنگ جزو ورزش هایی هستند که متخصصان برای کودکان بیش فعال توصیه می کنند.

مقدار ورزش برای کودکان بیش فعال

60 دقیقه ورزش متوسط تا شدید در تمام روزهای هفته. جالب است بدانید که حتی خارج شدن از خانه و گذراندن چند دقیقه وقت در فضای باز هم می تواند کودک بیش فعال را آرام کند. بر اساس مطالعه ای که به تازگی انجام شده، پیاده روی آرام کودکان بیش فعال حتی به مدت بیست دقیقه باعث می شود که بتوانند بهتر و بیشتر تمرکز کنند.

تاثیر ورزش بر مغز کودکان بیش فعال

ورزش و فعالیت بدنی فقط به تقویت ماهیچه ها کمک نمی کند، بلکه مغز کودک را نیز ورزیده می کند. وقتی بچه ها ورزش می کنند مغزشان شروع به ترشح ترکیبات شیمیایی می کند که با آنها انتقال دهنده عصبی گفته می شود. از جمله این انتقال دهنده ها می توان به دوپامین اشاره کرد که نقش مهمی در افزایش تمرکز کودکان بیش فعال دارد.
داروهایی که برای درمان بیش فعالی کودکان تجویز می شود هم دقیقا همین تاثیر را داشته و باعث افزایش انتقال دهنده های عصبی می گردند. پس طبیعی است که با ورزش کردن می شود علائم بیش فعالی را در کودکان کاهش داد یا مهار کرد. خبر خوب دیگر هم اینکه با ورزش کردن می شود عملکرد و تاثیر دارو را بر کودک بیش فعال تقویت کرد.

محققان معتقدند که ورزش و فعالیت بدنی به چند شیوه مختلف بر مغز کودک بیش فعال اثر می گذارند:
1. به نظر می رسد جریان خونی که به بخش های دخیل در فکر کردن، برنامه ریزی، کنترل هیجانات و رفتار مغز کودک بیش فعال می رسد، به اندازه کافی نیست، در حالیکه ورزش کردن می تواند جریان خون به این بخش های مغز را بهبود دهد.
2. ورزش کردن عروق خونی مغز را تقویت می کند و در نتیجه باعث بهبود قدرت فکر کردن در کودکان بیش فعال می شود.
3. ورزش کردن فعالیت بخش هایی از مغز را که مسئول فکر و تمرکز هستند، بهبود می بخشد.

پژوهش‌های روانشناسی و تعلیم و تربیتی نشان می‌دهد که افزودن تفریح به فرایند یادگیری نه تنها آموزش و یادگیری را لذت بخش تر و آسان تر می کند، بلکه اثر بخشی آن را به طرز چشمگیری افزایش می دهد.

 یکی از نیاز های اولیه ی کودک که بخشی از طبیعت و فطرت او نیز به شمار می رود بازی است                   

 کودک ،به وسیله ی بازی علاوه بر کسب انرژی ،قدرت تفکر و تخیل خود را پرورش داده وبه تجربیات و آموخته های ذهنی خود می افزاید .

برخلاف نظریات گذشتگان که بازی را تنها وسیله‌ای برای صرف انرژی مازاد بدن می‌دانستند، کودکان به هنگام بازی بخشی از نیروی فکری و بدنی خود را به کار می‌گیرند و بازی را بخشی از زندگی عادی خویش به حساب می‌آورند ولی نباید فراموش کرد که در این نوع فعالیت‌ها کودک به هیچ وجه خود را مجبور به انجام آن احساس نمی‌کند وبه همین دلیل از آن لذت می‌برد.

فعالیت‌های دسته‌جمعی در بازی‌ها به کودکان کمک می‌کند تا به بیان احساسات و مکنونات قلبی که از روح لطیف و بی‌آلایش آن‌ها سرچشمه می‌گیرد، بپردازند. هیجانات، کمبودها و ترس‌های خود را از دل بیرون بریزند و به فراموشی بسپارند.

کودکان قادر نیستند آنچه راکه احساس می‌کنند به طور روشن و واضح بیان کنند. ترتیب دادن بازی‌های نمایشی و همچنین استفاده کودکان از ابزار و وسایل بازی‌های فردی در بیان احساسات و افزایش خزانه لغات و مفاهیم کلمات آن‌ها را کمک خواهد کرد.

بازی، عمده‌ترین شکل فعالیت کودک و مناسب‌ترین روش برای افزایش قوه ی تخیل ، اعتماد به نفس و رشد خلاقیت او به شمار می‌رود،همچنین در کودک تحول ایجاد کرده و به دلیل ایجاد فضایی امن و آزاد برای تکرار اشتباه و تلاش برای اصلاح آن،شیوه ای جذاب برای یادگیری است.

بنابراین در راستای تقویت مهارت خواندن و رفع اختلالات یادگیری کودکان ، بازی‌های آموزشی در دوران دبستان می توانند نقش بزرگی را ایفا کنند.

 باید به خاطر داشت اخذ نتایج تربیتی مطلوب از بازی به میزان زیادی وابسته به کاردانی آموزگار، آشنایی اوباخصوصیات سنی کودک و نوجوان ، رهبری صحیح و مطابق با اسلوب بازی‌های گوناگون می باشد.

يكي از روشهاي يادگيري فعال، استفاده از بازي است. بازي در عين اين كه وسيله ي سرگرمي است، جنبه آموزندگي و سازندگي نيز دارد و در برخي موارد اشتغال كودك به بازي بيش از ارزش خواندن كتاب است، كودكان در خلال بازيها به ويژه بازيهاي آموزشي، به مفاهيم ذهني جديدي دسترسي پيدا ميكنند و مهارتهاي بيشتر و بهتري را كسب ميكنند. آنان به كمك بازي تجارب ارزندهاي به دست ميآورند. در حين بازي مطالب آموختني، بدون فشار و با ميل و رغبت فراگرفته ميشود. به همين دليل برخي از مربيان دست اندركاران تعليم و تربيت معتقدند كه هرگونه مطالب درسي را بايد فقط همراه با بازي به كودك آموخت و اصولاً بهتر است ساعات رسمي دروس مدارس ابتدايي را به ساعات بازيهاي خلاق و آموزنده تبديل كرد

تحقيقات جديد نشان داده است كه بازي تأثير بسياري در رشد بدني و ذهني كودكان دارد. كودك از طريق بازي بازي ياد ميگيرد، ابداع ميكند و تجربه ميكند. كودك از طريق بازي ميتواند به استعدادها، تواناييها، خواستها، ضعفها و نكات مثبت و منفي خود پي ببرد لذا او ميتواند با شناخت ويژگيهاي خود ساخت شخصيتي خودرا تحكيم بخشد.  بازي صورت تجربي يادگيري است. دانشآموزان دربازي ازآنچهانجامش ميدهند يادميگيرند. آنها در بازي بيش از آنكه حالت انفعالي داشته باشند، فعال، انباشته از تلاش هستند. بازي به ميزان زيادي بخشي از واقعيت را تصوير ميكند.   بـازي هـاي آموزشـي، در پيشرفت تحصيلي دانشآموزان نقش بسزايي ايفا مـي كنـد.