حرفه معلمی

اصول مدیریت اسلامی مبنی بر توحید
دو اصل مهم از توحید ناشی می‌شوند:
ارزش مداری
و وحدت و هماهنگی


وحدت و هماهنگی
وحدت به معنای یگانگی و یکی بودن در مقابل تعدد و تکثیر است است. هماهنگی نیز توافق و تناسب بین دو یا چند چیز است.


در اسلام نیز به امت مسلمان، امت واحدی است که بر مبنای پروردگاری خداوند شکل گرفته است. اگر همه مردم فقط خدا را عبادت کنند و او را محور قرار داده و حکم او را بر نظر خود مقدم سازد و از هوای نفس بپرهیزند دیگر جایی برای دوگانگی و اختلاف و تضاد منافع وجود نخواهد داشت. به قول امام خمینی(ره) اگر همه پیامبران در یک شهر زندگی می کردند کوچکترین اختلافی بین آنها مشاهده نمی شد چرا که همه یک چیز می بیند و می خواهند.


جایگاه و رویکرد مدیریتی اصل وحدت و هماهنگی:
دو مفهوم وحدت بخشی و هماهنگی از جمله مفاهیمی هستند که در مباحث مربوط به تئوری های سازمان و مدیریت چه در نوشته های صاحبنظران اولیه مدیریت( کلاسیک ها) و چه در بین نظریه پردازان جدید اعم از مدرنیزم (نوگرایی) و پست مدرنیزم(پسانوگرایی) از نقش برجسته‌ای برخوردار می باشد.
وحدت بخشی از دید مدیریتی به مفهوم همسو و هم جهت کردن عناصر مهم و به هم پیوسته سازمان می باشد و هماهنگی به مفهوم برقراری ارتباط یا وجود اتصال بین عناصر متشکله یک سیستم یا یک سیستم با سایر سیستم هاست به طوری که اهداف سیستم را تحقق بخشد.



نکته دیگر واژه سازمان 《organization》 است که خود در زبان لاتین از مصدر موزون بودن 《organon_harmonic》 مشتق شده است. که خود بیانگر نوعی یکپارچگی و ضرورت اتخاذ تدابیری برای ایجاد وحدت و هماهنگی است که در دو بعد طرح می گردد:
۱_در مدیریتی که مبتنی بر چنین فرهنگی است مدیر خود باید الهام‌بخش چنین شرایطی باشد و در ایجاد و استمرار آن از هیچ تلاشی دریغ نکند.
۲_ رویکرد سازمانی وحدت است زیرا از اساسی ترین وظایف و حساس ترین نقش های مدیریت در سازمان ایجاد وحدت و هماهنگی بین ارکان و اجزا و نیز افراد حوزه مورد تصدی است.


فروع یا اصول سازمانی و کاربردی اصل وحدت و هماهنگی
شش حوزه مهم برای وحدت قابل ذکر است که به عنوان بخشی از فروع و اصول کاربردی و سازمانی اصل وحدت و هماهنگی مطرح می‌شوند که فقدان هر یک از آنها کلیت امر وحدت و اثربخشی آن را مخدوش می سازد.
وحدت در قانون و اجزای آن( نظم)
وحدت در عمل( انضباط)
وحدت در رهبری( وحدت مدیریت)
وحدت در تعامل
وحدت در روش
وحدت در جهت


وحدت در قانون و اجزای آن (نظم ):
وحدت در قانون نظر به محوریت قانون به عنوان مبنای نظری و عملی دارد که از توحید نشات می گیرد قانون الهی بر خلاف قوانین بشری مبنایی به جز خواسته ها و سلیقه ها و منافع شخصی دارد و آن همانا مصلحت و منافع نوع بشر است.
وحدت در قانون و اجزای آن موجب نظم در سازمان می شود. نظم یعنی مواد و انسان ها باید در جای مناسب خود در سازمان قرار بگیرند و در زمان مناسب از آنها استفاده شود.
اگر قانون با واقعیت ها و ضرورت های طبیعی و فطرت انسانی هماهنگ نباشد محکوم به شکست است که نمونه بارز آن در سطح دنیا رژیم های کمونیستی به ویژه اتحاد جماهیر شوروی سابق می باشد که هرگونه مالکیت خصوصی را نفی می کردند.



وحدت در عمل( انضباط):
منظور و مقصود التزام جدی کلیه افراد سازمان به انجام وظایف مقرر و محصول مشترک با هم یا مختص به خود می باشد. یعنی اینکه هر کس به وظیفه اش عمل نماید. قوانین و مقررات سازمان و اطاعت از مقام بالاتر انضباط است که حاصل اطاعت و تعهد نسبت به توافق های مدیر با کارکنان و بیشتر نتیجه توان رهبری مدیر است.



وحدت در رهبری( وحدت مدیریت):
در اسلام وحدت در رهبری وجود دارد یعنی شخصی رهبر باید یکی باشد چرا که باید مسئولیت نهایی به عهده یک شخص باشد که در سازمان رئیس آن است.
مثلاً این طور نبود که هم زمان امام علی علیه السلام با پیامبر یا امامان با هم به صورت مشترک در یک زمان امام و رهبر باشند بلکه در هر زمان فقط یک امام حاضر رهبری را عهده دار بود و بعد از شهادت او رهبری و امامت به امام معصوم بعدی میرسید. پس در هر زمان فقط یک امام رهبر است و این به معنی وحدت در رهبری است.



تحلیل مدیریتی:
امروزه وحدت مدیریت و وحدت فرماندهی به عنوان اصول سازمانی پذیرفته شده است. وحدت مدیریت یعنی تنها یک شخص مسئولیت نهایی کارها را داشته باشد و تصمیم نهایی را اخذ و حرف آخر را بزند زیرا در صورت تعدد رئیس مسئولیت ها لوث می شود و هیچ کس پاسخگو نخواهد بود.
وحدت فرماندهی یعنی هر عضو سازمان فقط از یک مقام بالاتر دستور بگیرد و در برابر او مسئول باشد.



وحدت در تعامل:
باید هماهنگی و انسجام لازم بین افراد با یکدیگر و با سلسله مراتب مدیریت وجود داشته باشد.
تحلیل مدیریتی:
می توان گفت در بدو امر وحدت در تعامل حاصل عمل سازماندهی است زیرا در سازماندهی چهار مرحله اساسی وجود دارد: ۱_تقسیم کار ۲_واحد سازی ۳_سلسله‌مراتب ۴_هماهنگی که در مرحله سوم ارتباط بین افراد مشخص می‌شود به طوری که تعیین می‌گردد چه کسی به چه شخصی در سازمان گزارش یا دستور می دهد که نتیجه ارتباط بین واحدها سلسله مراتب سازمانی است.
البته باید توجه داشت که وحدت تعامل در مدیریت اسلامی هم به روابط رسمی و هم روابط غیر رسمی در سازمان توجه دارد.



وحدت در روش:
منظور یکسانی رویه های عملی و روش تطبیق اجرای قانون بر واقعیت هاست که عمدتاً در روابط متقابل اجتماعی است نه در حوزه فردی و شخصی چرا که هر کس دارای ذوق و سلیقه ای است که در چارچوب ضوابط و قوانین محترم بوده و با وحدت در رویه اجتماعی منافاتی ندارد.



وحدت در جهت:
سمت و سویی حرکت باید واحد و مقصد و هدف نیز یکی باشد.
تحلیل مدیریتی: وحدت جهت در متون مدیریتی به معنای این است که هر گروه از فعالیت های سازمانی که هدف واحدی دارند باید فقط تحت یک برنامه و به وسیله یک مدیر هدایت شود مثلاً اداره کارگزینی سازمان نباید دو خط مشی داشته باشد.


الگوهای اصلی وحدت و هماهنگی:
سیره حضرت امیرالمومنین علیه السلام:
الف؛ دوران حکومت پیامبر اکرم: در زمان تشکیل حکومت اسلامی در مدینه و حتی قبل از آن در مکه امام علی علیه السلام هماهنگ ترین فرد در جامعه با رسول اکرم بود هیچگاه با آن حضرت مخالفت نکرد همیشه مطیع و گوش به فرمان پیامبر بوده است.
ب؛ دوران حکومت خلفای ثلاث( ابوبکر، عمر و عثمان): یکی از علل اساسی سکوت حضرت و مدارا با خلفای، حفظ جامعه اسلامی و وحدت امت مسلمان بود.
ج؛ دوران حکومت خویش: حضرت در زمان حکومت خود نیز تمام تلاش و سعی را به کار گرفت تا وحدت جامعه اسلامی حفظ شود و نظام اسلامی از هم نپاشد.
همچنین در ارتباط با نیروهای تحت فرمان نیز به اصل وحدت و هماهنگی اهمیت می‌داد و سعی می‌کردند نظم و هماهنگی را در زیر دستان و سپاهیان خود برقرار کند.

مشخصات نویسندگان مقاله بررسی عوامل موثر بر اصلاح الگوی مصرف آب

رضا اسدی - کارشناس علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان شهید باهنر بیرجند

چکیده مقاله:

رشد روز افزون جمعیت، افزایش بی رویه مصرف آب و ... باعث شده اند که کارشناسان رشته های مختلف به دنبال بررسی عوامل موثر بر بهینه سازی مصرف آب و شیوه استفاده درست از این منابع باشند؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر اصلاح الگوی مصرف آب انجام شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از منابع الکترونیک، کتاب ها و مجلات انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که عوامل خانواده، آموزش و پرورش، رسانه، آموزش، مسئولیت پذیری و باورهای دینی در اصلاح الگوی مصرف آب در جامعه نقش موثری ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

عوامل موثر ، اصلاح الگو مصرف ، آب ، صرفه جویی